مطبوعات و رسانه‌ها بايد تفكر نقاد و خلاق را نيز در جامعه و بين مخاطبان خود گسترش دهندقطعا اگر تفكر نقاد بين مخاطبان گسترش داده شود چگونگي رفتار و حتي طرز زندگي، مصرف و توليد و همچنين چگونگي رفتار با محيط زيست هم در حوزه‌هاي مختلف با نگاهي نقادانه دنبال مي‌شود.به گزارش خبرنگار رسانه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) محمدرضا سعيد‌آبادي ـ دبير كل كميسيون ملي يونسكو ايران - با بيان اين مطلب در نشست تخصصي اخلاق رسانه‌يي كه به مناسبت روز جهاني آزادي مطبوعات برگزار شد با اشاره به اينكه مطبوعات و رسانه‌ها را مي‌توان از محضر توسعه‌ي پايدار مورد توجه قرار داد اظهار كرد: قطعا توسعه‌ي پايدار تعاريف مختلفي دارد كه يكي از آن‌ها تحقق نياز و احتياجات امروز بدون در خطر انداختن توان و توانايي آيندگان براي تحقق نيازهايشان است. وي افزود: توسعه پايدار يك پروسه‌ي پوياست كه از چگونگي انتخاب منابع و انتخاب سرمايه‌گذاري سخن مي‌گويند. توسعه‌ي پويا همچنين جهت‌گيري سازماني را به شكلي هماهنگ با نيازهاي امروز و فرداي بشر مورد توجه قرار مي‌دهد. او با اشاره به اينكه توسعه پايدار به تعادل، ملاحظات و سياست‌هاي مختلف اجتماعي، سياسي و اقتصادي در جهت پيشرفت زندگي بشر نيازمند است درباره‌ي نقش مطبوعات و رسانه‌ها در توسعه‌ي پايدار تصريح كرد: چند ويژگي براي مطبوعات و رسانه‌ها از نگاه توسعه‌ي پايدار وجود دارد كه اگر به ويژه در كشورهاي در حال توسعه كه دوران گذار را طي مي‌كنند و دل مشغولي‌هايي مانند آزادي، عدالت، توسعه اقتصادي و سياسي را دارند مي‌توانند به شكل مطلوب‌تر به آن‌ها بپردازند. دبير كل كميسيون ملي يونسكو ايران خاطرنشان كرد: اولين ويژگي اين است كه مطبوعات و رسانه‌ها بايد براي مخاطبان خود تصويري از آينده‌ي بهتر ايجاد كنند، اگر مخاطبان مطبوعات و رسانه‌ها بدانند آينده‌ي بهتر از تمامي جهات چيست و به كجا بايد بروند جامعه بهتر مي‌تواند براي آينده‌اي مطلوب‌تر تلاش كنند. به گفته او مخاطبان با داشتن چنين نگاهي مي‌توانند به بسياري از مشكلات جامعه خود به نوعي ديگر توجه كنند و از برخي جمودها و تعصب‌ها نيز جلوگيري مي‌شود. او تفكر سيستمي را سومين ويژگي مطبوعات و رسانه‌ها در توسعه پايدار عنوان و اضافه كرد: امروزه محيط زيست ما از فرهنگ، فرهنگ از علوم و توسعه نيز از علوم اجتماعي جدا نيست، اگر به چالش‌ها و موضوعات جهان بنگيريم متوجه مي‌شويم بسياري از آن‌ها چندوجهي و بين رشته‌يي ست و در نتيجه حل آن‌ها به تفكر و نگاه سيستمي نيازمند است؛ مطبوعات و رسانه‌ها براي خلق اين تفكر و نگاه سيستمي بايد تلاش كنند. به عقيده‌ي وي جاي گفت‌وگو براي يادگيري جمعي در بسياري از تصميم‌گيري‌ها خالي است؛ خلق بينش و درك اينكه بسياري از مشكلات از طريق گفت‌وگو، مذاكره، مشاركت و كار دسته‌جمعي حل مي‌شود از طريق رسانه‌ها و مطبوعات امكان پذير است و با گسترش چنين تفكري بسياري از مشكلات حتي ملي و بين‌المللي نيز زودتر حل مي‌شود. سعيدآبادي آگاه كردن مخاطبان را وظيفه‌ي ديگر مطبوعات و رسانه‌ها براي توسعه پايدار دانست و گفت: آگاهي حق مردم است و آنها مسوولند كه در تصميم‌گيري‌ها و مشاركت‌هاي خود از آگاهي‌هايشان استفاده كنند كه ارائه اين آگاهي وظيفه‌ي رسانه‌هاست؛ رسانه‌ها با دادن آگاهي به مخاطبان خود به آن‌ها كمك مي‌كنند تا بتوانند بهتر راي، نظر و ديدگاه خود را بيان كنند. خلج‌ منفرد ـ كارشناس رسانه‌ - نيز در اين نشست درباره‌ي نقش رسانه‌ها در ارتباطات بين فرهنگي اظهار كرد: مطبوعات در سطح بين‌المللي در روابط فرهنگي بين‌ ملت‌ها و در نتيجه‌ي ايجاد خصومت يا صلح و ثبات بين آن‌ها نقش مهمي برعهده دارند. او گفت: عنصر فرهنگ در نظريه روابط بين‌الملل تا دو دهه‌ي گذشته به طور جدي مطرح نبود و بيشتر قدرت سياسي،‌ نظامي و اقتصادي در اين ميان نقش ايفا مي‌كرد اما مدتي است كه با توسعه‌ي تكنولوژي‌هاي ارتباطي فرهنگ هم به متن آمده و حتي اهميت بيشتري نيز پيدا كرده به گونه‌اي كه به عقيده‌ي برخي به زيربنايي براي ساير حوزه‌ها نيز تبديل شده است. وي افزود: مطبوعات و رسانه‌ها نيز خود نيز يكي از ابزارهاي حوزه فرهنگ هستند و از شيوه‌هاي ارتباطي بين فرهنگي به حساب مي‌آيند، در نتيجه در روابط فرهنگي بين‌المللي نقش مهمي ايفا كردند و شواهدي وجود دارد كه اين نقش مي‌تواند هم موثر و هم مخرب باشد. او ادامه داد: رسانه‌ها مي‌توانند به طور جدي در ايجاد دوستي، اعتماد و احترام متقابل بين ملت‌ها نقش بسيار فزاينده‌اي داشته باشند كه نتيجه‌ي اين دوستي و اعتماد امنيت و صلح خواهد بود. علاوه بر اين آن‌ها مي‌توانند با القاي اخبار نادرست نيز در ايجاد نفرت، كينه و دشمني نقش مهمي ايفا كنند. به گفته اين كارشناس رسانه اگر رسانه‌ها در ايجاد شناخت مردم از يكديگر نقش درستي ايفا كنند مي‌توانند در زدودن نفرت در روابط دو جانبه بين انسان‌ها و همچنين ملت‌ها نقش مهمي داشته باشند. او معتقد است: بزرگترين دشمن هر كسي جهل اوست؛ وقتي ملت‌ها همديگر را نشناسند طبيعتا دوستي بين آن‌ها ايجاد نمي‌شود بلكه شايد سوءتفاهم‌ها هم به دشمني منجر شود اما اگر نسبت به زيبايي‌هاي فرهنگي، هنر برجسته و تمدن‌هاي يكديگر شناخت كافي داشته باشند، ملت مرجع در نگاه ملت مقصد احترام و عزت پيدا خواهد كرد كه وظيفه ارائه اين اطلاعات با رسانه‌هاست. وي با اشاره به اينكه دوستي و احترام بين ملت‌ها، منافع اقتصادي نيز با خود به دنبال دارد خاطرنشان كرد: پخش سريال‌هاي مختلف تلويزيوني از كشورهاي مختلف به آشنايي مردم كشورها از يكديگر مي‌انجامد كه اين امر حتي در روابط اقتصادي آن‌ها نيز تاثيرگذار خواهد بود. به عقيده او در گذشته پيش مي‌آمد كه رسانه‌ها به دليل آنكه در اختيار باندهاي قدرت بودند سعي مي‌كردند در جهت منافع آن‌ها روابط بين برخي دولت‌ها و در نتيجه‌ ملت‌ها را به خصومت تبديل كنند كه گاهي موفق نيز مي‌شدند. وي اظهار اميدواري كرد: رسانه‌هاي امروز به سمتي پيش بروند كه اگر در سطح ملي رقيب يكديگر هستند اما در سطح بين‌المللي زيبايي‌هاي ملت‌ها فرهنگ‌هاي ارزشمند و تاريخ و هنر جامعه خود را به نحو احسن براي ديگران به نمايش بگذارند؛ اين امر با ايجاد اشتراكات ذهني ميان ملت‌ها به ايجاد صلح و دوستي در عرصه‌ي بين‌المللي منجر خواهد شد.

«بلوتارك»