شهركرد - كنارهم ایستادهایم ، اما چقدر فاصله داریم! همانطور كه پدرم در آخرین خوابش دیده بود، او از مرگ نمیترسید، اما از تنها یی ما میترسید، تراژدی تنهایی انسان در عصر ارتباطات از پارادوكس هایی است به سادگی نمی توان آنرا توجیه كرد.
حكایت ارتباطات امروز ما انسان ها ، حكایت ارتباط موزاییك هایی است كه در كنار هم چیده شده اند، بدون آنكه ارتباطی ارگانیك با هم داشته باشند، چندی قبل یكی از دوستان برای پر كردن فرم استخدام و معرفی سه نفر دوست صمیمی كه چندسالی باشد كه او را بشناسند دچار مشكل شده بود و می گفت: همیشه فكر می كردم دوستان زیادی دارم اما امروز متوجه شدم كه ارتباطات ما بیشتر ارتباطات كاری بوده و نمی توان نام دوستی بر آن گذاشت.
توسعه وسایل ارتباط جمعی درسال های اخیر باعث حذف فاصله میان انسان ها شده و با داشتن یك دستگاه رایانه، یك دوربین 'webcam'و اتصال به اینترنت می توان رو در رو با یك دوست در فرسنگ ها دور سخن گفت، اما خانه دوست كجا؟
از شما می پرسم آخرین باری كه با یك دوست نشسته اید و دوستانه سخن گفته اید كی بوده ؟ شاید گاهی پیامكی برای دوستی فرستاده باشید اما آیا فرصت كرده اید در كنارش بنشینید و خاطرات دفتر ایام را ورق بزنید.
امروزه اكثرمان ترجیح می دهیم در كنارهمدیگر زندگی كنیم، بدون آن كه هیچگونه ارتباط كلامی با همدیگر داشته باشیم، حتی در خانه نیز ترجیح می دهیم در اوقات در كنار هم بودن با اعضای خانواده و بیش از صحبت ازعلایق و دلبستگی ها، به جعبه جادوی تلویزیون زل زده و اوقات در كنار همدیگر بودن را به تنهایی سپری كنیم.
یاد شب نشینی های زمستانی نسل های قبل و بزرگترهایمان بخیر، كرسی ای كوچك كانون ارتباطی قوی میان اعضای خانواده بود و اعضای كوچك و بزرگ خانواده در سرمای زمستان، در فضایی سرشار از محبت، گرمی و صفا در خانه های دود زده زمستانی ، زیركرسی جمع می شدند و با هم 'سخن'می گفتند ، چیزی كه امروزه كمتر اتفاق می افتد.
اگر قرار بود راجع به موضوعی تصمیم گیری شود ، در جمع خانوادگی و با بحث و گفت و گو راجع به آن موضوع تصمیم گیری می شد و اگر كدورتی هم در میان بود، در جمع های كوچك اما باصفای خانوادگی حل می شد.
گفت و گو و دید و بازدید، رسم جدا نشدنی نسل های قدیم بود ، آن زمان نه تلفن ثبات بود ، نه تلفن همراه ، عضو زایدی به نام تلویزیون نیز در خانه ها نبود تا به جای تمامی افراد حرافی كند و فرصت 'سخن گفتن'را از همه اعضای خانواده بگیرد، در آن شب نشینی های خانوادگی فال بود و شور و حال.
دانه های دل نسل های قبلی مانند دانه هایی اناری كه می شكستند زیبا و پیدا بود، فال حافظ وشاهنامه خوانی نقل مجلس شبنشینی های نسل های گذشته بود.
میراث ما برای فرزندانمان چیست؟
از مجالس و میهمانی های با صفای آن روزها چه چیزی را به ارث برده ایم جز چشم و هم چشمی و دوری از جمع و فرو رفتن در پیله تنهایی واستحاله شدن در پای صفحه جادویی تلویزیون.
زندگی ساده و بی پیرایه گذشته را در شهرهای شلوغ و پر از دود از یاد برده ایم و فرصت های در كنار هم بودن را به راحتی از دست می دهیم .
'نیل پستمن'محقق علوم ارتباطات كه از قضا از منتقدان سرسخت تلویزیون است در كتاب 'زندگی در عشق ، مردن در خوشی'این وسیله ارتباط جمعی را مانند مخدری می داند كه انسان را استحاله كرده و ارزشهای خود را در قالبی پر طمطراق به خورد او می دهد.
برخی از دانشمندان علوم ارتباطات نیز موزاییكی شدن ارتباطات انسانی و جایگزین شدن روابط كاری به جای روابط دوستانه و انسانی را ازپیامدهای توسعه بیش از پیش وسایل ارتباط جمعی می دانند كه درعصر ارتباطات شدت یافته است.
یك محقق علوم ارتباطات درخصوص تغییركیفیت روابط اجتماعی به گزارشگر ایرنا گفت: افزایش وسایل ارتباط جمعی در عین این كه مزایای بی شماری را به همراه داشته ، به نوعی باعث كاهش روابط چهره به چهره افراد شده است.
'افشین قمشه ای'افزود: بعضا شما مشاهده می كنید كه فردی در یك محیط اداری با همكاران خود تعامل ندارد و در عین حال از طریق اینترنت با فردی كه او را ندیده و ویژگی های شخصیتی اش را نمی داند درگوشه دیگری از جهان ارتباط برقرار می كند.
وی تصریح كرد: برداشته شدن فاصله ها از مزیت های توسعه وسایل ارتباط جمعی است اما زندگی مدرن انسان را آنچنان به خود مشغول كرده كه در برقراری بدیهی ترین نوع ارتباط یعنی ارتباطات چهره به چهره با مشكل مواجه می شود.
قمشه ای ادامه داد: اینگونه احساس می شود كه به جای آنكه ابزارهای ارتباطی در اختیار انسان باشند ، انسان به ابزاری در خدمت این تكنولوژی مبدل شده و در این فرایند الیناسیون (از خود بیگانگی) هدف اصلی توسعه وسایل ارتباط جمعی مغفول مانده است.
وی تصریح كرد: زندگی امروزی ما ، به جای افزایش فضای صمیمیت و دوستی با استفاده از ابزارهای توسعه یافته ارتباطی با روزنامه خوانی، تماشای تلویزیون، وب گردی در اینترنت و ارسال ایمیل ، پیام كوتاه و هزار دیوار دیگر پر شده به گونه ای كه كیفیت ارتباطات انسانی را دچار تغییر كرده و انسانی كه از رویدادهای آن سوی دنیا به مدد وسایل ارتباط جمعی آگاه است، از حال دوستی كه در چندمتری او نشسته بی اطلاع مانده است.
